به طور کلی درمانهای ارتودنسی به دو روش درمان با کمک دستگاههای ثابت و دستگاههای متحرک تقسیم می شوند. درمانهای ثابت در اغلب موارد در دوره دندانی دایمی به کار می رود و ممکن است بسته به شدت ناهنجاری در مواردی نیاز به کشیدن تعدادی از دندانهای دائمی و جراحی فک باشد. درمانهای متحرک بیشتر در سنین رشد فکین و رویشی دندانها به کار می رود. این نوع درمان نیاز به همکاری مناسب و دقیق بیمار در استفاده صحیح از پلاک متحرک دارد.

انواع دستگاه های ارتودنسی:

– دستگاه ثابت:

مانند بسیاری از معالجات پزشکی ، همکاری بیمار در طی درمان ارتودنسی بسیار مهم بوده و بیشترین نقش را در طی درمان ، بیمار بر عهده دارد. درمان با دستگاههای ثابت برای اصلاح انحرافهای دندانی انجام می شود که به طور میانگین دو سال و نیم طول می کشد. بعد از آن بایستی از پلاکهای متحرک برای جهت وضعیت موجود تا محکم شدن استخوانهای اطراف ریشه دندان ها استفاده نمود.

دستگاه ثابت و رژیم غذایی:

روز اول بعد از قرار دادن براکتها (نگین ها) بر روی دندانها ، از خوردن و آشامیدن مواد رنگی مانند چای، نوشابه ، سس، رب و … خودداری کنید. در طی دوره درمان جهت جلوگیری از آسیب به وسایل بایستی از خوردن غذاهای سفت مثل یخ ، ته دیگ ، نان خشک ، آجیل ، خشکبار و … و غذاهای چسبناک مثل شکلات، گز، آدامس، پنیر پیتزا ، آب نبات و … اجتناب گردد. از گاز زدن مواد غذایی مانند ساندویچ، سیب، هویج و میوه های مشابه با دندانهای جلو خود داری نمایید و قبل از خوردن آنها را با کارد تکه تکه کنید. دانه های بلال را نیز با کارد جدا کرده و سپس میل نمایید. هسته میوه های هسته دار مانند هلو، شلیل، زردآلو، گوجه سبز و… باید قبل از خوردن جدا شود. تنقلات مانند تخمه، پسته، فندق و بادام ابتدا باید خرد و یا آسیاب شده و سپس میل شوند.

بهداشت دستگاه ثابت:

تمیز نمودن مواد غذایی از اطراف دستگاههای ثابت نیاز به رعایت کامل بهداشت دهان دارد ، لذا پس از میل نمودن هر ماده غذایی ، دندانهای خود را بطور صحیح و کامل مسواک زده و هنگامی که در خانه نیستید حتما مسواک ارتودنسی خود را به همراه داشته باشید و طبق روش آموزش داده شده ، مسواک و نخ بزنید. هر دندان باید به تنهایی و با دقت مسواک شود. در صورتیکه درست مسواک نزده باشید ، مورد ویزیت قرار نمی گیرید. همواره در تمام ویزیت ها مسواک خود را بهمراه داشته باشید. در غیر اینصورت درصورت نیاز در همان جلسه باید مسواک تهیه نمائید. در صورتیکه نحوه مسواک زدن خیلی بد باشد:

اولا : نیاز به پرداخت (پولیش) توسط ارتودنتیست و یا دستیاران وی بوده و مستلزم پرداخت هزینه ای توسط شما خواهد

ثانيا : برای کنترل بهداشت دهان بجای کنترل های ماهیانه باید به طور هفتگی مراجعه نمائید .

– دستگاه های متحرک:

دستگاههای متحرک وسایلی هستند که قرار دادن یا برداشتن آنها در دهان توسط بیمار امکان پذیر است . بنابراین همکاری بیمار در استفاده نمودن از آنها بسیار اهمیت دارد. این دستگاهها عمدتا در موارد زیر استفاده می گردند :

۱) برای رفع مشکلات جزئی دندانها ، از طریق قرار دادن فنر یا پیچ در پلاک متحرک در کودکان ، نوجوانان و بزرگسالان

۲) برای رفع مشکلات اسکلتی در کودکان و نوجوانان

۳) برای کمک به تثبیت موقعیت دندانها پس از درمان با دستگاه ثابت دقت نمائید ، کارایی دستگاههای متحرک در برخی موارد در مقایسه با دستگاههای ثابت ، ارزش بالاتری دارد.

مراقبت از دستگاه متحرک:

از دستکاری اجزاء سیمی ، کم یا زیاد نمودن نیروی فنر و پیچ خودداری نمائید . برای جلوگیری از شکسته یا کج شدن پلاک در مواقعی که از آن استفاده نمی کنید ، حتما آنرا در یک ظرف در بسته نگهداری کنید. درصورت شکسته شدن دستگاه علاوه بر این که درمان طولانی تر شده و نتایج به دست آمده قبلی از دست می رود ، هزینه قالب گیری وساخت مجدد آن دریافت خواهد شد. درصورتیکه قطعه ای از پلاک جدا گردید و بیمار آنرا قورت داد در اغلب موارد به طور طبیعی دفع می گردد و جای نگرانی نیست در اینگونه موارد لازم است موضوع را با ارتودنتیست در میان بگذارید.

بهداشت دستگاه متحرک:

برای حفظ سلامتی دندانها و لثه بعد از هر بار غذا خوردن و پس از هر بار خارج نمودن پلاک های متحرک، دندانها را مسواک زده و سپس دو طرف آنها را با یک مسواک نرم و آب گرم تمیز کنید. از بکار بردن برس های خشن و یا مواد شوینده و پاک کننده مانند وایتکس خودداری کنید، درصورتیکه پلاک متحرک کثیف یا بدبو شده است برای تمیز کردن آن می توانید از قرص های تمیز کننده مانند دیسکلوزین که به همین منظور وجود دارد ، استفاده نمایید وسایل خارج دهانی مانند نوارهای پشت گردن و یا روی سر را می توان با آب سرد و صابون مایع شستشو داد. برای تمیز نمودن قسمتهای نازک از پارچه مرطوب همراه با کف صابون استفاده کنید.

دستگاه متحرک و رژیم غذایی:

این دستگاهها تنها در هنگام صرف غذا باید بیرون از دهان باشند. خوردن غذا با پای بخصوص مواد چسبنده مانند شکلات و گز ، غذاهای سفت مانند پسته ، فندق ، بادام و یخ باعث شکسته و کج شدن اجزاء این دستگاهها می شود.

 

هیچ نظری وجود ندارد